Ad Hoc Rescue

Ad Hoc Rescue (*)

Mô tả: Rất thường xuyên, chúng ta lúc nào cũng muốn mình đúng và giữ các niềm tin nhất định, dù cho có bất kỳ chứng cứ nào ngược lại. Kết quả là chúng ta bắt đầu tạo nên lý do tại sao niềm tin của chúng ta vẫn có thể là sự thật, và vẫn là sự thật, mặc dù thực tế rằng chúng ta không có bằng chứng xác thực cho những gì chúng ta đang tạo nên.

Hình thức logic:

Tuyên bố X là đúng bởi vì bằng chứng Y.

Bằng chứng Y được chứng minh không thể chấp nhận làm bằng chứng được.

Vì vậy, sau đó là suy đoán Z, mặc dù không có bằng chứng nào làm cơ sở cho suy đoán Z.

Ví dụ #1:

Frieda: Bồ biết không, mình chỉ biết rằng Raymond chỉ đợi để hẹn hò với mình thôi.
Edna: Người ta thấy anh ấy đi cùng với Rose 3 tháng nay rồi đấy.
Frieda: Anh ấy chỉ đi cùng với cô ta để làm mình ghen đó mà.

Edna: Họ đính hôn rồi.
Frieda: Ừ, đó chỉ là cách chắc chắn mà anh ấy muốn mình biết về điều đó.

Giải thích: Ngoài việc có một chút [tự] lừa dối, Frieda tội nghiệp từ chối chấp nhận bằng chứng dẫn đến một sự thật mà cô vẫn chưa sẵn sàng để chấp nhận. Kết quả là, cô tạo ra một lý do đặc biệt (ad hoc) trong một nỗ lực để cứu vãng tuyên bố ban đầu của mình.

Ví dụ #2:

Mark: Thiên Chúa yêu thương chúng ta vô cùng, Ngài đã hy sinh con Một Ngài, Đức Chúa Giêsu để cứu chuộc chúng ta khỏi tội lỗi! Nào ca tụng Chúa!
Sam: Tại sao Ngài lại tự nộp con trai duy nhất của mình? Ngài lẽ ra không thể tha thứ cho chúng ta?
Mark: Có lẽ đây là cách khôn ngoan (effective) nhất.

Giải thích: Khi không có một câu trả lời chính thức và hợp lý, trong trường hợp này, câu trả lời trong quyển sách kể về câu chuyện (Kinh Thánh), một câu trả lời đã được tạo nên. Có thể đúng, nhưng hoàn toàn không có lý do gì để chấp nhận đó là sự thật.

Ngoại lệ: Hoàn toàn có thể chấp nhận việc đề xuất các giải pháp có thể, khi một tranh luận chỉ nhằm gợi ý một giải pháp có thể xảy ra – đặc biệt là trong một tình huống giả định. Ví dụ, “Nếu không có Thiên Chúa, cuộc sống thật vô nghĩa.” Không, nếu không có Thiên Chúa cho chúng ta biết ý nghĩa của cuộc sống chúng ta, có lẽ chúng ta thật sự tự do tìm kiếm ý nghĩa của riêng mình.

Mẹo: Khi bạn nghi ngờ người ta chỉ tạo nên cái gì đó hơn là cung cấp bằng chứng để hỗ trợ tuyên bố của họ, chỉ cần yêu cầu họ, “Bạn có bằng chứng nào để hỗ trợ điều đó không?”

(*) Dịch từ quyển Bo Bennett (2012), Logically Fallacious: The Ultimate Collection of Over 300 Logical Fallacies (Academic Edition). http://www.amazon.com/Logically-Fallacious-Ultimate-Collection-Fallacies/dp/1456607529

Advertisements